Voorbereiding op IVF: uw complete gids voor de voorbereiding op een IVF-behandeling

Beginnen met IVF is een van de belangrijkste medische beslissingen die een stel kan nemen. IVF-voorbereiding — de periode van lichamelijke, voedingskundige en emotionele optimalisatie vóór de start van uw behandelcyclus — kan de uitkomsten betekenisvol beïnvloeden. Onderzoek laat consequent zien dat de maanden voorafgaand aan de stimulatie invloed hebben op de kwaliteit van de eicellen, de ontwikkeling van het embryo en uiteindelijk de kans op een geslaagde zwangerschap.

Deze uitgebreide gids behandelt alles wat u moet weten over IVF-voorbereiding: van het wetenschappelijke bewijs voor voeding en supplementen tot praktische leefstijlstrategieën en ondersteuning van het emotionele welzijn.

Waarom voorbereiding op IVF belangrijk is

IVF-succespercentages worden door veel factoren beïnvloed — leeftijd, diagnose en kliniekprotocollen — maar de kwaliteit van de eicellen en het sperma waarmee u aan de behandelcyclus begint, heeft u zelf in de hand. Eicellen die zich in de 90–120 dagen vóór de punctie ontwikkelen, worden beïnvloed door de voedingsomgeving, niveaus van oxidatieve stress en de hormonale toestand in die periode. Ook het sperma dat in de 74 dagen vóór een IVF-cyclus wordt geproduceerd, wordt beïnvloed door leefstijl- en voedingskeuzes die maanden vóór de start van de behandeling zijn gemaakt.

Uit een onderzoek uit 2019 in Human Reproduction bleek dat vrouwen die een mediterraan voedingspatroon volgden een 65–68% hogere kans hadden op een klinische zwangerschap en een levend geboren kind via IVF dan vrouwen die dit voedingspatroon weinig volgden. Dit is een van de sterkste ooit vastgelegde verbanden tussen voeding en IVF-succes.

Voeding ter voorbereiding op IVF

De wetenschappelijke onderbouwing voor voeding bij IVF-voorbereiding is inmiddels aanzienlijk. Het mediterrane dieet — rijk aan olijfolie, groenten, peulvruchten, volkorenproducten, vis en noten — levert in onderzoek naar IVF-uitkomsten consequent betere resultaten op dan westerse voedingspatronen.

Belangrijke voedingsprioriteiten tijdens de voorbereiding op IVF:

Antioxidanten: Beschermen eicellen tegen oxidatieve schade tijdens de stimulatie. Geef voorrang aan kleurrijke groenten, bessen, noten en olijfolie.
Omega 3-vetzuren: DHA wordt opgenomen in de celmembranen van eicellen en embryo's. Streef naar minstens 2 porties vette vis per week of naar DHA-supplementen op basis van algen.
Folaat: Essentieel voor de DNA-synthese in snel delende cellen — waaronder het zich ontwikkelende embryo. Vul aan met 400–800 mcg methylfolaat per dag.
Vitamine D: Vitamine-D-receptoren bevinden zich in de granulosacellen rond de follikels. Een tekort wordt in verband gebracht met aanzienlijk lagere IVF-succespercentages. Laat uw serumwaarden vóór uw cyclus controleren en optimaliseren.
Koolhydraten met een lage glykemische index: Insulineresistentie — die wordt verergerd door voedingsmiddelen met een hoge GI — hangt samen met slechtere IVF-uitkomsten, vooral bij vrouwen met PCOS.

Supplementen voor IVF-voorbereiding

Gerichte suppletie vormt een hoeksteen van een evidencebased IVF-voorbereiding. De volgende voedingsstoffen hebben de sterkste klinische onderbouwing:

CoQ10 (co-enzym Q10)

CoQ10 is het best onderzochte supplement voor de kwaliteit van eicellen bij IVF. Eicellen hebben enorme hoeveelheden ATP-energie nodig voor de meiotische deling tijdens de uiteindelijke rijping — en deze energie komt vrijwel volledig uit de mitochondriën. CoQ10 is een cruciale mitochondriale cofactor waarvan de hoeveelheid met de leeftijd afneemt, wat samenhangt met de leeftijdsgerelateerde achteruitgang van de eicelkwaliteit.

Uit een baanbrekende klinische studie (Bentov et al., 2014) bleek dat suppletie met CoQ10 à 600 mg per dag de mitochondriale functie in oudere eicellen verbeterde en gepaard ging met hogere bevruchtingspercentages. Het Toronto-protocol, dat door veel fertiliteitsklinieken wordt gebruikt, adviseert om 3 maanden vóór het ophalen van de eicellen met CoQ10 te beginnen. Dosering: 600 mg per dag als ubiquinol voor vrouwen ouder dan 35 jaar; 300 mg per dag kan voldoende zijn voor jongere vrouwen.

DHEA (dehydroepiandrosteron)

DHEA is een voorloper van androgenen die de ontwikkeling van follikels ondersteunt en mogelijk de ovariële respons verbetert bij vrouwen met een verminderde ovariële reserve (DOR). Meerdere onderzoeken en een systematische Cochrane-review suggereren dat DHEA-suppletie (25–75 mg per dag gedurende 6–12 weken vóór IVF) de opbrengst van eicellen, de embryokwaliteit en het levendgeboortecijfer kan verbeteren bij patiënten met een slechte respons. Mag uitsluitend onder medisch toezicht worden gebruikt.

Melatonine

Follikelvocht bevat van nature melatonine, dat de zich ontwikkelende eicel beschermt tegen oxidatieve stress tijdens de laatste rijpingsfasen. Een Japanse RCT wees uit dat melatoninesuppletie (3 mg voor het slapengaan) de bevruchtingspercentages en zwangerschapsuitkomsten significant verbeterde bij patiënten met een slechte respons en hoge oxidatieve stress in het follikelvocht.

Inositol (myo-inositol en D-chiro-inositol)

Vooral relevant voor vrouwen met PCOS verbetert inositol de insulinegevoeligheid en de kwaliteit van de eicellen. De sterkste onderbouwing bestaat voor een verhouding van 40:1 van myo-inositol tot D-chiro-inositol, die de fysiologische concentraties in het follikelvocht weerspiegelt. Meerdere RCT's tonen aan dat inositol de rijpingspercentages van eicellen en de embryokwaliteit verbetert bij vrouwen met PCOS die IVF ondergaan.

Vitamine D

Uit een meta-analyse uit 2019 van 11 RCT's bleek dat vrouwen met voldoende vitamine D significant hogere klinische zwangerschapspercentages bij IVF hadden dan vrouwen met een tekort. Zorg ervoor dat het serum-25(OH)D vóór de start van een cyclus ≥40 ng/ml bedraagt. Vul aan met 2.000–5.000 IE per dag, afhankelijk van de uitgangswaarden.

Voorbereiding op IVF voor de mannelijke partner

Mannelijke factoren worden bij de voorbereiding op IVF vaak over het hoofd gezien, maar DNA-fragmentatie in zaadcellen heeft een directe negatieve invloed op de bevruchtingspercentages, de embryonale ontwikkeling en de levendgeboortecijfers — zelfs bij ICSI-cycli. Mannen moeten 3 maanden vóór de geplande datum van de eicelpunctie beginnen met hun eigen voorbereidingsprotocol voor IVF.

Essentiële voorbereiding op IVF voor mannen:

CoQ10: 200–400 mg per dag ter ondersteuning van de beweeglijkheid van zaadcellen en vermindering van DNA-fragmentatie
Antioxidantencomplex: Vitamine C (500 mg), vitamine E (400 IE), selenium (100 mcg), zink (25 mg)
L-carnitine: 2 g per dag ter ondersteuning van de beweeglijkheid van zaadcellen
Vermijd hitte: Geen bubbelbaden of sauna's; draag loszittend ondergoed
Niet roken en alcohol beperken

Leefstijloptimalisatie ter voorbereiding op IVF

Lichaamsbeweging

Matige lichaamsbeweging (30 minuten, 3–5 keer per week) ondersteunt de insulinegevoeligheid, vermindert stress en bevordert een gezond gewicht — allemaal gunstig voor IVF-resultaten. Intensieve training moet tijdens ovariële stimulatie worden gematigd om het risico op een ovariumtorsie te verkleinen (zeldzaam, maar het risico neemt toe wanneer de eierstokken door stimulatie vergroot zijn). Yoga, wandelen, zwemmen en rustig fietsen zijn ideaal tijdens IVF-cycli.

Slaap

Melatonine — dat van nature tijdens de slaap wordt aangemaakt — speelt aantoonbaar een rol bij de bescherming van follikels tegen oxidatieve schade. Vrouwen met slaapstoornissen hebben in observationele onderzoeken lagere IVF-succespercentages. Geef prioriteit aan 7–9 uur slaap per nacht en houd tijdens de voorbereiding op IVF een regelmatig slaapschema aan.

Hormoonverstorende stoffen vermijden

Chemische stoffen in het milieu, waaronder BPA (bisfenol A), ftalaten en PFAS (aanwezig in antiaanbakpannen), kunnen de hormonale signaaloverdracht verstoren en worden in verband gebracht met slechtere IVF-resultaten. Overweeg tijdens de voorbereiding op IVF over te stappen op glazen of roestvrijstalen voedselbewaarbakjes, voedsel niet in plastic bakjes op te warmen en voor BPA-vrije verpakkingen te kiezen.

Alcohol en cafeïne

Beide partners zouden idealiter alcohol moeten vermijden tijdens de voorbereiding op IVF en tijdens de behandelcyclus zelf. Onderzoek toont aan dat alcohol het succespercentage van IVF verlaagt, zelfs bij licht gebruik. Beperk cafeïne tot ≤200 mg per dag (ongeveer 1–2 koppen koffie).

Emotioneel welzijn tijdens de voorbereiding op IVF

IVF is emotioneel zwaar. De onzekerheid, de lichamelijke belasting van stimulatie-injecties, financiële stress en angst voor mislukking vormen een aanzienlijke psychologische belasting. Onderzoek toont aan dat stress niet rechtstreeks IVF-mislukking veroorzaakt — maar wel invloed heeft op therapietrouw, zelfzorg en de kwaliteit van relaties tijdens het proces.

Op wetenschappelijk bewijs gebaseerde strategieën voor emotionele ondersteuning:

Op mindfulness gebaseerde cognitieve therapie (MBCT): Vermindert angst- en depressieve symptomen bij vrouwen die IVF ondergaan
Relatietherapie voor koppels: IVF belast zelfs sterke relaties — proactieve ondersteuning houdt de verbondenheid in stand
Steungroepen: Online en fysieke IVF-gemeenschappen normaliseren de ervaring en verminderen het gevoel van isolement
Grenzen stellen: Geef jezelf toestemming om sociale bijeenkomsten of gesprekken die pijnlijk aanvoelen af te slaan
Acupunctuur: Beperkt maar veelbelovend bewijs voor stressvermindering en mogelijk betere IVF-uitkomsten wanneer uitgevoerd door gekwalificeerde behandelaars

Tijdlijn voor de voorbereiding op IVF

Een ideale tijdlijn voor de IVF-voorbereiding:

3+ maanden vóór de eicelpunctie: Begin met CoQ10, antioxidanten en een mediterraan dieet. Beide partners starten met de protocollen. Laat het vitamine-D-gehalte in het bloed testen en gebruik supplementen bij een tekort.
2 maanden van tevoren: Verfijn leefstijlfactoren (slaap, lichaamsbeweging, alcohol/cafeïne). Begin met stressmanagement.
1 maand van tevoren: Rond onderzoeken en consulten vóór de behandeling af. Verminder intensieve lichaamsbeweging. Bereid je emotioneel voor met je sociale netwerk.
Stimulatiefase: Ga door met de supplementen (overleg met je kliniek — sommige klinieken adviseren om tijdens de stimulatie bepaalde supplementen te stoppen). Blijf rustig bewegen, gezond eten en je stress beheersen.

Conceive Plus en de voorbereiding op IVF

Conceive Plus biedt vruchtbaarheidssupplementen die zijn ontwikkeld als aanvulling op voorbereidingsprotocollen voor IVF — met antioxidanten, B-vitaminen en mineralen die zowel de eicelkwaliteit als de gezondheid van het sperma ondersteunen. De supplementenreeks voor vrouwen van Conceive Plus bevat de belangrijkste voedingsstoffen voor de ontwikkeling van follikels en de hormonale balans van het voortplantingssysteem.

Optimaliseer je IVF-voorbereiding. Ontdek de vruchtbaarheidssupplementen van Conceive Plus — ontwikkeld om stellen te ondersteunen tijdens elke fase van hun vruchtbaarheidstraject.

Veelgestelde vragen over de voorbereiding op IVF

V: Hoeveel maanden vóór IVF moet ik beginnen met de voorbereiding?

A: Minimaal 3 maanden, zodat dit aansluit bij de volledige rijpingscyclus van eicellen en sperma. Voor vrouwen ouder dan 35 jaar, vrouwen met een verminderde ovariële reserve of mannen met afwijkende zaadcellen biedt starten 4–6 maanden vóór de geplande eicelpunctie meer tijd om de effecten van voedings- en leefstijloptimalisatie te laten optreden.

V: Verbetert CoQ10 daadwerkelijk de slagingspercentages van IVF?

A: Klinisch bewijs is bemoedigend, vooral voor vrouwen ouder dan 35 jaar en vrouwen die slecht reageren. Verschillende onderzoeken hebben verbeterde bevruchtingspercentages en embryokwaliteit aangetoond bij suppletie met CoQ10. Het bewijs voor het verbeteren van het aantal levendgeborenen in niet-geselecteerde IVF-populaties is nog niet definitief, maar de balans tussen voordelen en risico’s pleit sterk voor suppletie.

V: Moet ik mijn fertiliteitskliniek vertellen welke supplementen ik gebruik?

A: Altijd. Sommige supplementen kunnen een wisselwerking hebben met IVF-medicatie of gecontra-indiceerd zijn tijdens de stimulatie. Geef bij elk consult een volledige lijst van je supplementen door — een goede fertiliteitskliniek helpt je om je protocol te optimaliseren.

V: Is acupunctuur tijdens de IVF-voorbereiding evidencebased?

A: Het bewijs is gemengd. Sommige meta-analyses tonen een bescheiden voordeel bij het verminderen van angst en het verbeteren van IVF-slagingspercentages; andere tonen geen effect. Acupunctuur is veilig en kan indirect voordeel bieden door stress te verminderen. Veel stellen kiezen hiervoor als onderdeel van een holistische aanpak van de IVF-voorbereiding.

V: Kan het verbeteren van de spermakwaliteit de IVF-resultaten daadwerkelijk verbeteren?

A: Aanzienlijk. Sperm DNA-fragmentatie correleert rechtstreeks met bevruchtingsfalen, een slechte embryonale ontwikkeling en een verhoogd risico op een miskraam — zelfs bij ICSI-cycli (waarbij één zaadcel rechtstreeks in de eicel wordt geïnjecteerd; fysieke penetratie wordt omzeild, maar de kwaliteit van het sperm DNA bepaalt nog steeds de levensvatbaarheid van het embryo). IVF-voorbereiding bij de man is minstens zo belangrijk als voorbereiding bij de vrouw.

V: Welk gewicht is optimaal voor IVF?

A: Een BMI tussen 18,5 en 25 hangt samen met de beste IVF-resultaten. Zowel een lage BMI (lager dan 18,5, geassocieerd met hypothalamische anovulatie en een slechte reactie van het baarmoederslijmvlies) als een hoge BMI (hoger dan 30, geassocieerd met een slechtere eicelkwaliteit en lagere implantatiepercentages) houdt verband met lagere slagingspercentages. Gewichtsbeheersing als onderdeel van de IVF-voorbereiding is klinisch relevant.

V: Is sporten veilig tijdens de ovariële stimulatie voor IVF?

A: Lichte lichaamsbeweging (wandelen, yoga, zwemmen) is veilig en gunstig. Vermijd intensieve of belastende lichaamsbeweging tijdens de ovariële stimulatie vanwege het kleine maar reële risico op een ovariumtorsie wanneer de eierstokken vergroot zijn. Na de eicelpunctie wordt doorgaans 24–48 uur rust aanbevolen.

V: Hoe bereid ik me emotioneel voor op een mogelijk mislukte IVF-cyclus?

A: Een ondersteunend netwerk opbouwen voordat de cyclus begint — bepalen aan wie je het vertelt, op wie je kunt terugvallen als de cyclus mislukt en hoe je jezelf de ruimte geeft om te rouwen — is een belangrijk en vaak over het hoofd gezien onderdeel van de voorbereiding op IVF. Door vóór de start met een fertiliteitscounselor of therapeut te werken, krijg je emotionele hulpmiddelen aangereikt voordat je die het hardst nodig hebt.

Klaar om aan je IVF-voorbereiding te beginnen? Shop Conceive Plus — het merk voor vruchtbaarheidssupplementen dat wordt vertrouwd door stellen in heel Europa.